TESAB’ın hazırladığı Veri Merkezleri: Küresel Gelişmeler ve Türkiye’nin Rotası raporu yayımlandı. Rapor, dünya genelinde hızla büyüyen veri merkezi sektörünü mercek altına alırken, Türkiye’nin bölgesel bir veri merkezi üssü olabilmesi için sahip olduğu avantajları ve atılması gereken adımları ortaya koyuyor. Raporda küresel kapasite artışları, enerji tüketimindeki yükseliş, bölgesel yatırım eğilimleri, yapay zekânın sektöre etkileri ve Türkiye’nin rekabet gücünü artırabilecek politika önerileri kapsamlı şekilde değerlendiriliyor.
Yapay zekâ uygulamaları, bulut bilişim hizmetleri ve dijital dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte veri merkezleri küresel ekonominin en stratejik altyapılarından biri haline geldiğini vurguluyor.
Rapor için bir önsöz kaleme alan TESAB Başkanı ve EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, veri merkezlerinin artık yalnızca dijital ekonominin değil, ülkelerin enerji güvenliği, teknolojik bağımsızlığı ve küresel rekabet gücünün de temel unsurlarından biri haline geldiğinin altını çizdi. Türkiye’nin stratejik coğrafi konumu, gelişen enerji altyapısı ve büyüyen dijital ekonomisiyle bölgesel bir veri merkezi üssü olabilecek önemli avantajlara sahip olduğunu belirten Benli, yapay zekâ çağında veri üretimi ve işleme kapasitesinin ülkelerin kalkınma yarışındaki konumunu belirlediğini, veri merkezi yatırımlarının ise Türkiye için stratejik bir fırsat alanı oluşturduğunu ifade etti.
Veri Merkezleri Türkiye’nin Önünde Stratejik Bir Fırsat Var
Veri Merkezleri: Küresel Gelişmeler ve Türkiye’nin Rotası raporu, Türkiye’nin Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasında köprü konumunda bulunması, gelişen dijital ekonomisi ve artan veri işleme ihtiyacı sayesinde veri merkezi yatırımları açısından önemli bir potansiyele sahip olduğuna işaret ediyor. Bu potansiyelin ekonomik değere dönüşebilmesi için güçlü enerji altyapısı, yüksek kapasiteli elektrik şebekesi, uluslararası bağlantı kapasitesi ve yatırım dostu düzenlemelerin kritik önemde olduğu vurgulanıyor.
Veri merkezlerinin en önemli maliyet kalemlerinden biri olan enerji tüketimi, yatırım kararlarında belirleyici rol oynuyor. Bu nedenle enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu ve modern soğutma teknolojilerinin kullanımı sektörün sürdürülebilir büyümesi açısından öne çıkıyor. Raporda, küresel ortalama Güç Kullanım Etkinliği (PUE) değerinin 2020’de 1,53 seviyesinden 2024’te 1,41’e gerilediği, teknolojik gelişmelerin sürmesi halinde bu değerin 2030 yılına kadar 1,29 seviyesine düşebileceği belirtiliyor.
Türkiye’nin veri merkezi yatırımlarından daha fazla pay alabilmesi için yüksek yoğunluklu yapay zekâ uygulamalarına uygun altyapıların geliştirilmesi, yenilenebilir enerji kullanımının yaygınlaştırılması ve uluslararası yatırımcılar için cazip bir ekosistem oluşturulması gerektiği ifade ediliyor.
Rapor, veri merkezlerinin yalnızca teknoloji yatırımı değil, aynı zamanda enerji, sanayi ve dijital dönüşüm politikalarının kesişim noktasında yer alan stratejik bir alan olduğunun altını çiziyor.
Yapay Zekâ Küresel Veri Merkezi Yarışını Hızlandırıyor
Dünya genelinde veri merkezlerine yönelik talep, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte tarihi seviyelere ulaşıyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre küresel veri merkezi kapasitesi 2020 yılında yaklaşık 60 GW seviyesindeyken, 2024 yılında 97 GW’a yükselerek yüzde 60’ın üzerinde büyüme kaydetti. Aynı dönemde veri merkezlerinin elektrik tüketimi ise 269 TWh’den 416 TWh’ye çıktı.
Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde küresel veri merkezi kurulu gücünün 2030 yılında 226 GW’a, 2035 yılında ise 277 GW’a ulaşması bekleniyor. Elektrik tüketiminin ise 2030 yılına kadar 945-1000 TWh seviyesine çıkacağı öngörülüyor. Yapay zekâ kullanımının daha hızlı yaygınlaştığı senaryoda ise küresel veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030 yılında 1.300 TWh’ye, 2035 yılında ise 1.750 TWh’ye ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Küresel büyümenin merkezinde Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik bölgeleri bulunuyor. Kuzey Amerika’da veri merkezi kapasitesinin 2024’te 52,8 GW’dan 2030’da 108 GW’a yükselmesi beklenirken, elektrik tüketiminin 427 TWh’den 910 TWh’ye çıkacağı öngörülüyor. Asya-Pasifik bölgesinde ise kapasitenin 44 GW’tan 85 GW’ın üzerine, elektrik tüketiminin ise 317 TWh’den 712 TWh’ye yükselmesi bekleniyor. Avrupa’da veri merkezi kapasitesinin aynı dönemde 24 GW’tan 38 GW’ın üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.
Rapora göre veri merkezleri önümüzdeki dönemde yalnızca dijital ekonominin değil, enerji politikalarının, elektrik şebekesi yatırımlarının ve sürdürülebilir kalkınma stratejilerinin de merkezinde yer alacak. Türkiye’nin bu dönüşüm sürecinde doğru adımları atması halinde bölgesel veri merkezi üssü olma fırsatını değerlendirebileceği belirtiliyor.
Rapora ücretsiz olarak aşağıdaki bağlantı üzerinden erişilebiliyor: https://tesab.org.tr/veri-merkezleri-kuresel-gelismeler-ve-turkiye-nin-rotasi/
EÜAŞ ve TESAB iş birliğiyle düzenlenen “EÜAŞ Lisansüstü Çalışmalar Günü”, enerji sektöründen üst düzey temsilcilerin katılımıyla gerçekleştirildi. Programa Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan ile EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli’nin yanı sıra NDK Başkanı İsmail Hakkı Arıkan, TENMAK Başkanı Abdullah Buğrahan Karaveli, TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve NDK, TENMAK, TÜBİTAK MAM ile TÜNAŞ’tan üst düzey yöneticiler katıldı.
Etkinlikte, EÜAŞ personeli tarafından tamamlanan 30’un üzerindeki lisansüstü çalışmanın bulguları katılımcılarla paylaşıldı. Yüksek lisans ve doktora tezlerine dayanan çalışmaların akademik çıktıları, enerji sektörüne yönelik güncel araştırma başlıklarını da görünür kıldı.
Sunumlar poster formatında gerçekleştirilirken, enerji alanına yönelik yenilikçi yaklaşımlar ve uygulamaya dönük sonuçlar öne çıktı. Katılımcılar, yürütülen akademik çalışmalar hakkında doğrudan bilgi edinme imkânı buldu.
Etkinliğin, enerji yönetimi ile akademik dünyanın bir araya gelerek bilgi paylaşımını güçlendirdiği, çalışanlar arasındaki akademik etkileşimi artırdığı ve enerji alanındaki araştırmaların uygulamaya aktarılmasına katkı sunduğu ifade edildi.
TESAB Elektrik ve Sürdürülebilirlik Ağı (TESAB ESA) eğitimleri, Ankara’da düzenlenen açılış töreniyle başladı.
Açılış programına TESAB Yönetim Kurulu Başkanı ve EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, Enerjisa Enerji CEO’su İhsan Erbil Bayçöl, ESCARUS CEO’su Kubilay Kavak ve TKYB Genel Müdür Yardımcısı Seçil Yıldız katıldı.
Toplamda 60 saat çevrim içi olarak devam edecek eğitimlerde 38 uzman ve akademisyen eğitimci olarak yer alıyor. 10 hafta sürecek TESAB ESA’da, elektrik üretiminden iletim ve dağıtıma, enerji piyasaları ve regülasyonlardan depolama teknolojilerine, yapay zekâ uygulamalarından sürdürülebilirlik ve küresel iklim politikalarına uzanan konular geniş bir çerçevede ele alınıyor.
Yüzlerce başvuru arasından seçilen 75 katılımcının belirlendiği eğitimler sonunda katılımcılara sertifika verilecek.
Açılış programında katılımcılara hitap eden TESAB Yönetim Kurulu Başkanı ve EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli, EÜAŞ’ın martta 5 milyon megavatsaatı aşan üretimiyle tarihindeki en yüksek aylık hidroelektrik üretimine ulaştığını dile getirdi.
Benli, 26 Mart’ta ise 221 bin megavatsaat ile günlük rekor kırıldığı bilgisini paylaştı.
Zafer Benli, Türkiye’nin enerji dönüşümünde önemli bir ilerleme kaydedilirken kurulu güç yapısındaki yenilenebilir kaynakların payının da dikkat çekici seviyelere ulaştığının altını çizerek, “124 bin megavatı aşan kurulu gücümüzün yaklaşık yüzde 62’si yenilenebilir kaynaklardan oluşuyor. Yenilenebilir kurulu güç açısından Avrupa’da 5’inci, dünyada ise 11’inci sırada yer alıyoruz. Yine 32 bin megavatı aşan hidroelektrik kurulu gücümüzle Avrupa’da 2’nci sırada yer alıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalara da değinen Benli, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışların enerji dönüşümünün ve elektrifikasyonun önemini artırdığını, ancak Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Gabar petrol sahaları ve Karadeniz doğal gazı keşfi gibi projelerin Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendirdiğini vurguladı.
Benli, Türkiye’nin enerji merkezi olma hedefiyle uyumlu olarak yerli ve yenilenebilir kaynaklara dayalı, sürdürülebilir ve erişilebilir bir enerji sistemi kurmayı amaçladıklarını anlatarak, eğitim programlarıyla da sektöre çok boyutlu bir bakış kazandırmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.
TESAB’ın kurumsal ve bireysel üyelerinin katılımıyla gerçekleşen genel kurula EÜAŞ ev sahipliği yaptı. Seçimli olarak gerçekleşen genel kurulda, Yönetim Kurulu Başkanlığı’na EÜAŞ Genel Müdürü Zafer Benli yeniden seçildi.
İki yılı aşkın bir süredir TESAB Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı sürdüren Benli, genel kurul konuşmasında 2026’da da TESAB çalışmalarının hızlanarak devam edeceğini dile getirdi. Benli, “TESAB olarak bir taraftan bir mutfak gibi çalışarak sektörümüzün temel ihtiyacı olan teknik bilgi havuzuna katkı sağlamakta, diğer taraftan da ülkemizi uluslararası aktörlerle daha fazla bir araya getiriyoruz.” ifadelerini kullandı.
Sektörün Zirvesi TESAB Yönetimi’nde
Genel kurulda ayrıca TESAB’ın karar alma organı olan Yönetim Kurulu da belirlendi. Yönetim Kurulu’nda TEİAŞ Genel Müdürü Orhan Kaldırım, TEDAŞ Genel Müdürü Ömer Sami Yapıcı, Eltemtek Genel Müdürü Muhammed Ali Oflaz, AYEN Enerji Yönetim Kurulu Üyesi Ömer Ali Aydıner, Limak Enerji’den Batuhan Özdemir, Enerjisa Enerji CEO’su İhsan Erbil Bayçöl, Dicle EDAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Memet Atalay, EPDK Başkan Yardımcısı Hacı Ali Ulutaş, Astor Yönetim Kurulu Başkan Vekili Enver Geçgel ve ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan yer aldı.
